یا الله
سلام
اسلام؛ دین حیاست و هیچ صورتی از بی حیایی در آن نیست. حیا یک توان اخلاقی در آدم است که پیرو آن، آدم از عیب و ایراد خود شرمنده می شود و چون انسان شرمندگی برای خویش را به جهت کرامت و عزتی که به آن گرایش فطری و عملی دارد لذا با تکیه بر این توان اخلاقی از آن عیب و ایراد در خویش دوری می کند تا مبادا با انجامش شرمنده شود و خجالت بکشد و با رفتن آبرویش عزتش و کرامتش هم آسیب ببیند.
در واقع اگر قدرت حیا در آدمی گم شود و جای خود را به بی حیایی بدهد، عیوب و ایرادات، آدمی را فرا می گیرد. لذا میتوان به نوعی گفت ایمان انسان به همان اندازه است که حیای اوست.
حیا سطوح مختلفی دارد؛ از سطح فردی تا خانوادگی، اجتماعی و سیاسی؛ یعنی این نیست که حیا فقط یک مسئله شخصی باشد؛ این برداشت غلط است، حیا در هر فرد مهم است و او را از اشتباهی که خجالت به دنبال دارد باز می دارد اما فقط مختص به فرد نیست! در خانواده و اجتماع حیا مهم است، اگر در خانواده و اجتماع حیا از بین برود فساد گسترش می یابد و در فضایی که فساد رشد یابد آسیب های آن قابل اصلاح اگر باشد سخت است. اما مهمترین سطح حیا را می توان حیای حاکمان دانست چرا که گستره ی سخن و عمل حاکمان فراتر و قدرتمندتر از دیگر سطوح است!
هر مسئول در حکومت اسلام بنیان با رعایت حیا از آنچه که موجب آبروریزی او و حکومت در میان مردم باشد جلوگیری می کند! برای مثال اگر حیا در مسئولان باشد با نگه داشتن حرمت افراد، عدالت و نظام اقتصادی استاندارد و از این قبیل به گونه ای حکمرانی می کند که کرامت خود و حکومت را حفظ کند ولی اگر مسئولی خجالت نکشد از فقر و ستم و ... آنوقت تلاشی برای پیشگیری از آن نمی کند! آن روایت معروف امام علی (ع) که فرمودند اگر آدم از شنیدن این خبر که خلخال از پای زنی پهودی در حکومت اسلامی درآورده اند بمیرد کم است! بر همین مدعا استوار است.
در هر حال حیا یکی از ضروریات شناخت اسلام از غیر آن است به این ترتیب که آنجا که حیا بود اسلام است و آنجا بی حیایی بروز کند اسلام نیست حتی اگر حافظ قرآن باشی! به عبارتی دیگر و صریح تر اگر حیا در آدمی بمیرد، ایمان در او مرده؛ اگر حیا در خانواده و اجتماعی بمیرد، ساختمان آن خانواده و اجتماع فرو ریخته و اگر حیا در حکومتی بمیرد، اسلام در آن حکومت کنار رفته و هر رویدادی در آن را هرگز نباید به نام اسلام زد! فی المثل نمی توان گفت حکومت معاویه یا یزید یا داعش اسلامی است چرا که در این قبیل حکومت ها حیا مرده است در حالی که یکی از مهم ترین اساس های حکومت در اسلام حفظ حیا است!
بیان این نکته لازم است که حیا یک قدرت کمال اخلاقی در انسان است برای بازداری انسان از خطا، عیب، گناه و بدی ها؛ و لذا آن خجالت و شرمساری که انسان را از کمال ها، درستی ها ، پاکی ها و خوبی ها باز دارد در اساس نام حیا را نمی گیرد برای مثال اگر کسی شرمسار شد برای نماز خواندن در جمعی که نماز نمی خواندند این اسمش حیا نیست! حیا مانع بدی ها و مشوق خوبی هاست.
#دکتر_محسن_دیناروند